Tomasz Kuzabski

adwokat

Zajmuję się prowadzeniem sporów sądowych reprezentując przedsiębiorców. Działam głównie na terenie Śląska, ale chętnie przyjmuję ciekawe sprawy z terenu całej Polski.
[Więcej >>>]

Skontaktuj się

lekarz sądowyLekarz sądowy to taka zanikająca profesja, która jest niestety potrzebna w praktyce sądowej. Leczyć takie osoby nie leczą, ale tylko one de facto mogą usprawiedliwić nieobecność w sądzie z powodu choroby. Do tego znikają w zatrważającym stopniu. Przykładowo w okręgu gliwickim obecnie jest zaledwie 4 lekarzy sądowych na ok. 1.250.000 mieszkańców. Listę ze Śląska znajdziesz tutaj.

Problem jest zawsze z dotarciem do nich, a szczególnie w sytuacjach nagłych. Po przemęczonej nocy wcześnie rano dzwoni do mnie wspólniczka i ostatkiem sił mówi: ratuj, nie dam rady być na rozprawie, a muszę być ja. Szybka decyzja: szukamy lekarza sądowego. Okazuje się, że najbliższy lekarz sądowy jest w środku lasu, czyli w Kuźni Raciborskiej. Dzwonię od rana, aby zarejestrować ją do lekarza sądowego. Nikt nie odbiera. Przyjeżdżamy na miejsce, było w okolicach godz. 8:30. W recepcji dowiadujemy się, że telefon jest odbierany od godz. 9:00, a wolnych miejsc do lekarza sądowego już nie ma!!! Tłumaczymy, że my musimy mieć wizytę i to dzisiaj. Twierdzą, że zarezerwowane są na każdy dzień tylko 3 miejsca dla osób po zaświadczenia sądowe i pula już się wyczerpała!!! Nie odpuściłem, na szczęście lekarz sądowy był przemiły i przyjął wspólniczkę mimo wszystko.

Choroba a wezwanie do sądu

Ty jako przedsiębiorca możesz dostać wezwanie do sądu jako świadek. Kręcimy się w świecie biznesu i jesteśmy świadkami różnych zdarzeń. Jeżeli otrzymałeś wezwanie, a jesteś chory to musisz usprawiedliwić swoją nieobecność. W przeciwnym razie sąd może nałożyć na Ciebie grzywnę. Często sądy nakładają symboliczne jak na przedsiębiorcę grzywny w wysokości 200 – 300 złotych. Spotkałem jednak sędziów, szczególnie w Warszawie, którzy od razu nakładali grzywny w wysokości kilku tysięcy złotych. Co prawda jeżeli świadek stawił się na kolejną rozprawę i usprawiedliwił swoje niestawiennictwo to często ta grzywna była uchylana. Przy powtórnym nieusprawiedliwionym niestawiennictwie i ukaraniu grzywną sąd może dodatkowo zarządzić przymusowe sprowadzenie świadka przez Policję.

Usprawiedliwienie nieobecności świadka na rozprawie z powodu choroby może wystawić tylko lekarz sądowy. Listę lekarzy sądowych można znaleźć w Internecie na stronach sądów okręgowych. Wystarczy w  wyszukiwarce wpisać: lekarz sądowy + nazwę miejscowości, w której znajduje się sąd okręgowy. Jeżeli nie wiesz, w którym mieście znajduje się taki sąd to najlepiej zadzwonić do najbliższego sądu rejonowego. Na pewno pomogą. Należy wybrać lekarza sądowego z listy sądu okręgowego, na terenie którego przebywasz. Oznacza to, że jeżeli przebywasz np. w Rybniku to szukaj lekarza sądowego na liście Sądu Okręgowego w Gliwicach – nawet jeśli masz wezwanie do sądu we Wrocławiu lub Krakowie.

Choroba a występowanie jako powód lub pozwany

Podobnie jest w przypadku, kiedy w sprawie występujesz jako powód lub pozwany tylko skutki są inne. Jeżeli jesteś świadkiem i odebrałeś wezwanie to sąd będzie chciał Cię przesłuchać na kolejnej rozprawie. W tym celu odroczy rozprawę na nowy termin. Jeżeli jednak występujesz w sprawie jako powód lub pozwany i w tym charakterze masz być na najbliższym terminie przesłuchany, to w przypadku nieusprawiedliwienia nieobecności sąd po prostu może pominąć dowód z przesłuchania Ciebie. Często może to być dotkliwe dla końcowego wyniku postępowania. Sąd po prostu może stwierdzić, że przez to jakiś fakt nie został udowodniony.

Jeżeli nie będziesz przesłuchiwany, a masz występować na rozprawie jako powód lub pozwany to musisz mieć usprawiedliwienie od lekarza sądowego. Będzie ono jednak przydatne tylko wtedy, gdy występujesz w sprawie sam bez adwokata lub radcy prawnego. Jest kilka orzeczeń Sądu Najwyższego, które stoją na stanowisku, że w takiej sytuacji wystarczy tylko obecność pełnomocnika.

Brak możliwości na wizytę u lekarza sądowego

Jeżeli choroba rozpoczęła się przynajmniej na 4 dni przed terminem rozprawy to koniecznie musisz mieć zwolnienie od lekarza sądowego. Jeżeli jest to sytuacja nagła lub po prostu nie masz siły udać się do lekarza sądowego a do rozprawy pozostało mniej niż 4 dni to sądy powinni tymczasowo akceptować informację o chorobie od zwykłego lekarza. Później i tak będziesz musiał udać się do lekarza sądowego, może to być nawet po rozprawie.

Może też się tak zdarzyć, że choroba dopadnie Cię dzień wcześniej lub nawet w nocy. Wtedy tymczasowo wystarczy po prostu sama informacja do sądu i późniejsze doręczenie usprawiedliwienia od lekarza sądowego. Tylko pamiętaj, że to nie może być przeciągane. Dostarczenie zaświadczenia od zwykłego lekarza z informacją, że chorujesz od tygodnia, może skutkować nieusprawiedliwieniem obecności.

Lekarz sądowy

Lekarz sądowy co do zasady przyjmuje w miejscach wskazanych w wykazie prowadzonym przez Prezesa Sądu Okręgowego. Jeżeli stan zdrowia uniemożliwia stawienie się w gabinecie to lekarz sądowy może przeprowadzić badania w Twoim miejscu pobytu. Nie wiem, jak to działa w praktyce, bo nigdy się z tym nie zetknąłem. Jednak taką możliwość wprost przewiduje ustawa o lekarzu sądowym w art. 12. Zawsze można się na niego powołać, jeżeli lekarz sądowy lub recepcjonistka będzie przekonywała, że nie ma takiej możliwości.

Poza jednym przypadkiem lekarz sądowy wydaje zaświadczenie po uprzednim osobistym zbadaniu Ciebie. Dodatkowo powinien zapoznać się z dokumentacją lekarską, jeżeli taka istnieje. Jest jedyny przypadek, kiedy lekarz sądowy nie musi osobiście Ciebie badać. Jeżeli przebywasz w szpitalu, hospicjum lub innym zakładzie opieki zdrowotnej, który umożliwia zapewnienie całodobowej opieki medycznej. Wtedy wystarczy, że lekarz sądowy zapozna się z Twoją dokumentacją medyczną. W takim przypadku powinien to zaznaczyć w wydanym zaświadczeniu.

Ważną informacją jest to, że udając się do lekarza sądowego zabierz ze sobą wezwanie lub zawiadomienie o rozprawie, które otrzymałeś z sądu. Często zdarza się, że nie posiadasz takiego dokumentu, bowiem byłeś na poprzednim terminie i sąd poinformował Cię ustnie. Wtedy powinno wystarczyć, że oświadczysz lekarzowi sądowemu, że w takiej formie wiesz o rozprawie. Jednak dobrze jeżeli znasz termin rozprawy i sygnaturę sprawy. Jeżeli jakiś lekarz sądowy będzie robił problemy to również możesz powołać się na art. 13 ustawy o lekarzu sądowym.

Lekarz sądowy ma prawo wglądu w dokumentację medyczną związaną z leczeniem. Zakłady opieki zdrowotnej oraz inni lekarze mają obowiązek udostępnić taką dokumentację. Lekarz sądowy, do którego zwróciłeś się o wydanie zaświadczenia, powinien mieć jak najszerszą wiedzę w tym zakresie.

Poinformowanie sądu o chorobie

Jeżeli masz w ręku zaświadczenie lekarza sądowego co najmniej na 4 dni przed terminem rozprawy  to możesz wysłać zwolnienie listem priorytetowym. Jeżeli na zaświadczeniu z jakiegoś powodu lekarz sądowy nie zamieści sygnatury sprawy to musisz dołączyć krótkie pismo informujące o swojej nieobecności. Jeżeli są 3 lub mniej dni przed terminem rozprawy to możesz kogoś poprosić, aby dostarczył zwolnienie lekarskie bezpośrednio na biuro podawcze sądu lub niech ktoś wyśle je faksem. Należy uniknąć sytuacji, w której przesyłka utknie na poczcie lub w machinie biurokratycznej sądu.

Nie zwlekaj z poinformowaniem sądu na ostatni moment. Jeżeli sędzia przygotowując się do rozprawy dzień wcześniej będzie widział zwolnienie w aktach to może telefonicznie odwołać rozprawę. Ułatwia to wszystkim życie.

Jeżeli nie masz możliwości dostarczenia zaświadczenia do sądu co najmniej na dzień przed rozprawą to wyślij kogoś do sądu na samą rozprawę lub jeżeli reprezentuje Cię adwokat lub radca prawny to przekaż jej/jemu to zwolnienie. W ostateczności po prostu zadzwoń do sądu na wydział, w którym toczy się sprawa i poinformuj telefonicznie o fakcie swojej choroby. Pracownik sądu powinien sporządzić na tą okoliczność notatkę i doręczyć ją sędziemu. Ludzie jak zwykle są najbardziej zawodni, a czasami do niektórych sądów bardzo ciężko się dodzwonić.

Brak zaświadczenia lekarza sądowego

Jeżeli zaświadczenie nie będzie pochodziło od lekarza sądowego lub brak będzie jakiegokolwiek zaświadczenia to sąd zobowiąże Cię do dostarczenia zwolnienia od lekarza sądowego. Może też od razu skazać Cię na grzywnę. Masz wtedy możliwość usprawiedliwienia się poprzez dostarczenie zaświadczenia od lekarza sądowego. Zawsze możesz wnieść o uchylenie grzywny. Sąd powinien przychylić się do tego wniosku jeżeli następnym razem stawisz się na kolejną rozprawę, na którą dostaniesz osobne wezwanie.

Każdy sąd może podjąć decyzję o zweryfikowaniu, czy zaświadczenie lekarza sądowego zostało prawidłowo wystawione. Zdarza się to jednak bardzo rzadko.

******

Należy też pamiętać, że lekarz sądowy nie jest biegłym sądowym, choć pewnie zdarzają się takie osoby, które są jednocześnie i lekarzem sądowym i biegłym sądowym. O tym drugim warto przeczytać w moim poście: Opinia biegłego sądowego.

Polecam również temat: Nowe opłaty sądowe w sprawach cywilnych

W innym poście zastanawiałem się, czy warto zmieniać adwokata do napisania apelacji, po przegranej sprawie w I instancji: Adwokat do napisania apelacji

W razie pytań można kontaktować się ze mną.

Adw. Tomasz Kazubski

 

{ 2 komentarze }

nowe opłaty sądowe w sprawach cywilnychNowa rewolucja w postępowaniu gospodarczym – w tym nowe opłaty sądowe w sprawach cywilnych – zbliżają się Wielkimi Krokami. Z doniesień prasowych wynika, że Ministerstwo Sprawiedliwości ma plan, aby Sejm i Senat zakończyli prace przed wakacjami parlamentarnymi, czyli de facto przed sierpniem 2018 roku.

Część przepisów ma wejść w życie po 14 dniach od dnia ogłoszenia, czyli mniej więcej we wrześniu 2018 roku. Dopóki nie zmienię treści pierwszego akapitu, to będzie oznaczało, że przepisy nie weszły jeszcze w życie 😉

Zmiany

Zmian jest sporo. Przede wszystkim nowe opłaty sądowe w sprawach cywilnych mają być wyższe. W niektórych przypadkach zdecydowanie wyższe, nawet kilkukrotnie. Idea jest prosta. Zniechęcić Polaków do postępowań sądowych, szczególnie w drobnych sprawach. Ponadto wprowadzono wiele nowych opłat, które mają skrócić postępowania sądowe.

Pierwsze przymiarki były już jakiś czas temu. Jednak wtedy wycofano się z nich. Myślę, że tym razem Ministerstwo Sprawiedliwości chce wykorzystać sezon wakacyjny i przy okazji dużej nowelizacji wprowadzić to, co chciało zrobić wcześniej.

Nowe opłaty sądowe w sprawach cywilnych

W poniższych akapitach omówię najważniejsze zmiany, które dotyczą przedsiębiorców. Chciałbym przywołać też jako ciekawostkę kilka zmian, które nie dotyczą przedsiębiorców w ich życiu zawodowym, jednak mogą zdarzyć się w życiu prywatnym. W końcu oprócz bycia właścicielem firmy każdy z nas jest również konsumentem lub członkiem rodziny.

Gdybyś chciał się rozwieść, czego Ci nie życzę, jednak taka jest proza życia – to opłata sądowa ma wzrosnąć z 600 złotych do 2.000 złotych. Myślę, że to skutecznie zniechęci wielu ludzi do rozwodu i dalej będą żyli formalnie w związku małżeńskim, jednak zupełnie osobno. Znając sposób rozumowania sądów i referendarzy sądowych to prawie nikogo nie zwolnią z tej opłaty. Orzeczenie rozwodu nie jest sprawą pilną, więc w uzasadnieniu odmowy pewnie znajdziemy standardowe stwierdzenia: pozew rozwodowy nie musi być rozpoznany w trybie pilnym, powódka/powód mogą co miesiąc odkładać sobie po 100 złotych aż uzbierają potrzebną kwotę.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce również przekierować sprawy konsumenckie do sądów polubownych działających np. przy wojewódzkich inspektoratach Inspekcji Handlowej. Jeżeli jesteś zainteresowany tym póki co mało znanym rozwiązaniem to zachęcam do odwiedzenia strony Stałego Sądu Polubownego przy Śląskim Wojewódzkim Inspektorze Inspekcji Handlowej. Jeżeli Ty jako konsument złożysz wniosek o rozpoznanie tego sporu do sądu polubownego, a nie dojdzie do rozpoznania sprawy, bo przedsiębiorca się na to nie zgodzi, to opłata sądowa w zwykłym sądzie będzie podlegała obniżeniu o 2/3, nie więcej jednak niż o 400 złotych. Ciekawe jak to się rozwinie? Pewnie dla części z Was – przedsiębiorców, w razie rozpowszechnienia tego rozwiązania przyjdzie moment, kiedy jakiś konsument wyśle wniosek do rozpatrzenia Twojej sprawy przez sąd polubowny.

Opłata w sprawach majątkowych do 20.000 złotych

Dla zwielokrotnienia stawek szczególnie przy drobnych sprawach Ministerstwo Sprawiedliwości postanowiło podzielić nowe opłaty sądowe w sprawach cywilnych na 2 grupy. W pierwszej grupie: od spraw drobnych i mniejszych, opłata będzie stała. W drugiej grupie: co najmniej od spraw średnich opłata sądowa będzie nadal proporcjonalna.

W sprawach o prawa majątkowe pobiera się opłatę stałą od pozwu i od apelacji, jeżeli żądanie wynosi:

  1. do 500 złotych – opłata wynosi 100 złotych,
  2. ponad 500 złotych do 1.000 złotych – opłata wynosi 150 złotych,
  3. ponad 1.000 złotych do 2.000 złotych – opłata wynosi 200 złotych,
  4. ponad 2.000 złotych do 4.000 złotych – opłata wynosi 300 złotych,
  5. ponad 4.000 złotych do 6.000 złotych – opłata wynosi 400 złotych,
  6. ponad 6.000 złotych do 8.000 złotych – opłata wynosi 500 złotych,
  7. ponad 8.000 złotych do 10.000 złotych – opłata wynosi 600 złotych,
  8. ponad 10.000 złotych do 12.500 złotych – opłata wynosi 700 złotych,
  9. ponad 12.500 złotych do 15.000 złotych – opłata wynosi 800 złotych,
  10. ponad 15.000 złotych do 18.000 złotych – opłata wynosi 900 złotych,
  11. ponad 18.000 złotych do 20.000 złotych – opłata wynosi 1.000 złotych.

Opłata w sprawach majątkowych powyżej 20.000 złotych

Stary sposób liczenia wysokości opłaty sądowej pozostał przy sprawach o roszczenia przewyższające 20.000 złotych. Jest to rozwiązanie pragmatyczne, bowiem dalsze rozpisywanie opłat w ten sposób byłoby karkołomne. Jednak i w tym przypadku sprawy zostały podzielone na 2 grupy.

W sprawach majątkowych pobiera się opłatę stosunkową, jeżeli roszczenie wynosi:

  1. ponad 20.000 złotych do 4.000.000 złotych – wtedy opłata wynosi 5% wartości roszczenia,
  2. ponad 4.000.000 złotych – wtedy opłata wynosi 200.000 złotych i 0,5% od nadwyżki ponad 4.000.000 złotych, nie więcej jednak niż 500.000 złotych.

Jest to drastyczny wzrost opłat w bardzo dużych sprawach. Dotychczas opłata mogła wynieść maksymalnie 100.000 złotych. Poza tym pojawia się problem interpretacyjny, czy przy takim zapisie nowa, maksymalna opłata sądowa będzie wynosiła 500.000 złotych, czy 700.000 złotych?

Inne zmiany

Zmian jest sporo i opowiem o nich w kolejnych wpisach. Są one również rewolucyjne np. opłata od uzasadnienia lub wezwania każdego świadka. Od tej pory każdy kto będzie wybierał się do sądu musi przygotować się na to finansowo.

Dziwi mnie krótkie vacatio legis, czyli odstęp od opublikowania ustawy w Dzienniku Ustaw a wejściem w życie. Naprawdę sporo zmian ma wejść w życie w terminie 14 dni, w tym również te dotyczące opłat sądowych.

Nowe opłaty sądowe w sprawach cywilnych wejdą w życie prawdopodobnie we wrześniu 2018 roku. Dopóki ta informacja / to ostrzeżenie znajduje się tutaj to oznacza, że przepisy jeszcze nie weszły w życie.

******

Polecam ponadto post: Opinia biegłego sądowego.

Zastanawiałem się również nad zjawiskiem zmiany adwokata po przegranym wyroku sądu I instancji. Moje spostrzeżenia opisałem w poście: Adwokat do napisania apelacji.

W razie pytań można kontaktować się ze mną.

Adwokat Tomasz Kazubski

stan prawny na 24 czerwca 2018 roku

{ 2 komentarze }

Opinia biegłego sądowego

Tomasz Kazubski06 czerwca 2018Komentarze (0)

opinia biegłego sądowegoOpinia biegłego sądowego to jeden z najtrudniejszych dowodów, które są do podważenia. Wynika to z prostego faktu, że po opinię biegłego sięga się wtedy, kiedy są potrzebne wiadomości specjalne.

Kilka lat temu rozpoczęliśmy batalię sądową dotyczącą robót budowlanych. Pomimo tego, że biegli z zakresu budownictwa są jednymi z najbardziej rzetelnych to i tak postępowanie trwa już 4 lata, a opinii uzupełniających było kilka. O mały włos i koszty biegłego przekroczyłyby kwotę 20.000 złotych, gdyby strona przeciwna zdecydowała się na biegłego z zakresu chemii budowlanej. Sądownictwo nie jest przystosowane do takich spraw, budowa wstrzymana na lata, strony liczą straty. Nic dobrego. Powinno się to zmienić.

Czy na pewno biegły jest potrzebny?

Są takie sytuacje, że opinia biegłego sądowego nie jest potrzebna. Czasami dotyczy to spraw, gdzie biegły miałby policzyć wskaźniki ekonomiczne. Owszem najczęściej jest to skomplikowane lub bardzo czasochłonne. Jednak w części spraw jest to kwestia wykonania kilku – kilkunastu działań arytmetycznych. Równie dobrze może to zrobić sąd lub jedna ze stron i przedstawić swoje wyliczenia drugiej stronie.

W części spraw, gdzie drugą stroną jest organ zamiast biegłego sąd może nałożyć obowiązek dokonania odpowiednich wyliczeń np. ZUSowi. Wynika to ze specyfiki niektórych postępowań, w których organ nie chce wydać korzystnej decyzji, bo nie ma pełnej dokumentacji. Wtedy sąd może nałożyć obowiązek wykonania wyliczeń z zastosowaniem odpowiednich założeń.

Zabezpieczenie dowodu

W części spraw ze względu na opinię biegłego najważniejsze jest zabezpieczenie dowodu. Dotyczy to głównie sporów budowlanych oraz motoryzacyjnych. Biegły powinien opracować opinię na podstawie stanu faktycznego właściwego dla chwili, w której powstał spór. Najgorszy w takich sprawach jest dylemat: budować dalej, czy czekać na opinię biegłego, który może pojawić się za kilka miesięcy. Prowadzenie dalszych robót może zniszczyć dowód i uniemożliwić lub znacznie utrudnić wydanie opinii biegłemu.

Najlepszym procesowo rozwiązaniem jest pozostawienie dowodu w stanie nienaruszonym do czasu prawomocnego zakończenia sporu sądowego. Jednak dla Ciebie jest to niejednokrotnie niedopuszczalne, bowiem do tego czasu Twoja firma może zbankrutować lub mocno zachwiać się w posadach.

W związku z tym niejednokrotnie trzeba zaryzykować i skorzystać z dwóch możliwych sposobów prawidłowego zabezpieczenia dowodu: przez biegłego lub przez komornika. Biegły na podstawie polecenia sądu może zabezpieczyć dowód. Komornik może również sporządzić protokół stanu faktycznego, który jest dokumentem urzędowym. Nie radzę sporządzać dokumentacji tylko na własną rękę, bo może ona być podważona przez drugą stronę lub po prostu niedopuszczona przez sąd.

Opinia biegłego sądowego

Jeżeli ktoś miał doświadczenie w prowadzeniu spraw z udziałem biegłych sądowych to ma już swoje zdanie na temat pracy części z nich. Teoretycznie strony mają możliwość wyboru biegłego, jednak w praktyce to nie działa. Przede wszystkim dlatego, że strony same nie składają odpowiednich propozycji.

Z mojego doświadczenia wynika, że najlepszymi tj. najbardziej rzetelnymi biegłymi są ci, którzy wydają opinię z zakresu budownictwa. Nie są idealni, ale mają sporą wiedzę, potrafią się nią dzielić i opinie wydają się już na pierwszy rzut oka najmniej arbitralnymi. Może to wynika z wynagrodzenia, które otrzymują za sporządzenie opinii. Z drugiej strony najgorszymi biegłymi są lekarze. Opinie pisane są często na 1 kartce A4, a zdarzają się krótsze. Prawie wszystkie sprawiają wrażenie arbitralnych, bez uzasadnień.

Koszt opinii

Jak to wynika z zasad postępowania dowodowego w sprawach cywilnych to strona, która wnosi o biegłego musi wyłożyć pieniądze. Sąd najczęściej wzywa do wpłaty zaliczki na opinię biegłego. Jest ona różna, od 500 do kilku tysięcy złotych. Warto walczyć już na tym etapie, aby sprawiedliwie podzielić koszty. Jeżeli druga strona również zadaje pytania biegłemu to powinna wyłożyć część zaliczki. Z mojego doświadczenia wynika, że część sądów przystaje na taką propozycję.

Opinia biegłego sądowego może kosztować wiele. Dlatego należy zastanowić się, czy szczególnie w drobnych sprawach jest koniecznie korzystanie z tego dowodu. Może okazać się, że koszty związane z biegłym przerosną wartość dochodzonego roszczenia. Jeżeli wygrasz sprawę to nie będzie problemu, bo co do zasady koszty te sąd zasądza od strony przeciwnej. Jednak zdarzają się przypadki, że sąd zwalnia drugą stronę z kosztów sądowych. Wtedy przykładowo może zasądzić na Twoją rzecz kwotę 4.000 złotych a koszty biegłego wyniosą 3.000 – 10.000 złotych, których nikt Tobie nie zwróci.

Lista biegłych

Opinia biegłego sądowego zostaje zawsze wydana na podstawie postanowienia sądu. Biegłym mogą być różne osoby. Są listy biegłych sądowych. Prowadzą je prezesi sądów okręgowych. Pokażę Tobie przykładową listę Prezesa Sądu Okręgowego w Gliwicach, którą znajdziesz tutaj (jest to lista na dzień 6 czerwca 2018 roku). Jeżeli link nie działa to wystarczy w wyszukiwarce Google wpisać: lista biegłych sądowych Gliwice. Oczywiście każdy sąd okręgowy ma swoją listę.

Biegłym sądowym może zostać każda osoba, która posiada odpowiednią wiedzę. Sądy korzystają z biegłych spoza listy, jeżeli nie ma biegłego konkretnej specjalności na liście danego prezesa sądu okręgowego. Często zdarza się również, że sądy wybierają innych specjalistów, jeżeli na opinię biegłego sądowego trzeba czekać wyjątkowo długo.

Koszty adwokackie

Sprawy, w których występuje opinia biegłego sądowego należą do najbardziej czasochłonnych. Warto wtedy uczciwie podejść do sprawy zarówno przez Ciebie jak i adwokata, którego wybierzesz. Najlepiej przewidzieć różne możliwości już na początku współpracy i ustalić sposób rozliczania się.

Ustalenie wynagrodzenia w sposób ryczałtowy może być niekorzystne. Adwokat powinien dbać o każdą sprawę, jednak zaangażowanie może być różne w zależności od tego, jak bardzo jest zmotywowany do pracy. Nie ma problemu jeżeli pojawia się w sprawie pierwsza opinia biegłego, bo ona była przewidziana. Należy również się spodziewać, że mogą nastąpić po niej 1 lub 2 opinie uzupełniające. Jednak w przypadku, kiedy dochodzi do zmiany biegłego pojawia się problem. De facto pierwsza opinia ląduje w koszu. Czyja to wina – oczywiście, że dotychczasowego biegłego. On póki co nie ponosi odpowiedzialności za to 🙁 Klient również nie jest temu winy, a tym bardziej adwokat, jeżeli pierwszy biegły wydał niekorzystną opinię, a dzięki staraniom adwokata opinia ta została uznana za bezwartościową.

Warto w takich sprawach ustalać wynagrodzenie zależne od nakładu pracy. Może to być rozliczenie godzinowe, może być mieszane: ryczałt za przygotowanie sprawy plus rozliczenie godzinowe za analizę opinii biegłych. Rozwiązań jest wiele, ale dla dobra współpracy warto to ustalić już na początku. Później może się okazać, że adwokat jest niezadowolony. Przy takim nakładzie pracy wynagrodzenie jest nieadekwatne lub próbuje zmienić umowę i zażądać dodatkowego wynagrodzenia. W tym drugim przypadku niezadowolony zwykle jest klient, który zostaje zaskoczony.

Opinia biegłego sądowego to temat bardzo szeroki, na pewno będą kolejne posty związane z tym tematem.

*******

Niedawno napisałem post Adwokat do napisania apelacji, w którym zastanawiam się, czy warto zmieniać adwokata po przegranej sprawie przed sądem I instancji.

Trochę wcześniej zacząłem cykl Pozew w postępowaniu uproszczonym. Należy pamiętać, że od 30 maja 2018 roku obowiązują nowe formularze.

W razie pytań można kontaktować się ze mną.

Adw. Tomasz Kazubski

{ 0 komentarze }

Adwokat do napisania apelacji

Tomasz Kazubski31 maja 20182 komentarze

adwokat do napisania apelacjiAdwokat do napisania apelacji to częsty temat rozmów. Zadzwonił do mnie ostatnio klient z prośbą o napisanie apelacji w sprawie cywilnej. Narzekał i na sąd i na swoich dotychczasowych adwokatów. Właśnie w jego odczuciu przegrał sprawę. Postanowił zmienić adwokata, bo uważał, że dotychczasowy nic już nie zrobi pozytywnego. Poza tym według klienta popełnił wiele błędów.

Każdą tego typu współpracę rozpoczynam od uprzedzenia klienta, że postępowanie cywilne, w tym gospodarcze, ma wiele ograniczeń. Adwokat do napisania apelacji, który nie reprezentował klienta w postępowaniu przed sądem I instancji nie może naprawić ewentualnych błędów swojego klienta lub jego dotychczasowego pełnomocnika. Może za to naprawić błędy sądu. Błędy można popełnić już na etapie pisania pozwu. Dlatego postanowiłem napisać krótki poradnik – na razie do pozwu w postępowaniu uproszczonym, który znajdziesz tutaj: pozew w postępowaniu uproszczonym.

Argumenty za zmianą adwokata

Nowy adwokat do napisania apelacji ma swoje zalety. Może mieć inne spojrzenie na sprawę. Zawsze przegląda całe akta, zapoznaje się z protokołami i nagraniami. Zauważa błędy i klienta i swojego poprzednika. Dotychczasowy pełnomocnik albo nie widzi swoich błędów albo nie chce ich widzieć. Jeżeli popełnił błąd to może nie chcieć w tym zakresie walczyć w apelacji. Po prostu będzie obawiał się, że sąd odwoławczy może wprost zwrócić uwagę na zaniedbania popełnione przed sądem I instancji.

Nowy adwokat zna ograniczenia, o których napisałem poniżej. Musi więc szukać nowych rozwiązań, które pozwolą wygrać jego klientowi. Może śmiało zmienić taktykę. Sąd odwoławczy czasami patrzy przychylniej, kiedy nowy adwokat próbuje ratować sytuację.

Argumenty za pozostawieniem dotychczasowego pełnomocnika

Najważniejszy to niestety kwestie finansowe. Nowy adwokat do napisania apelacji to praktycznie zawsze duży albo bardzo duży wydatek. Nowy pełnomocnik musi zapoznać się z całym postępowaniem, które toczyło się przed sądem I instancji. Dodatkowo ma na to bardzo mało czasu. Co innego, jeżeli jest wyrok, klient stanowczo postanawia zmienić pełnomocnika i dopiero zostaje złożony wniosek o uzasadnienie wyroku. Jeżeli jednak klient przychodzi z wyrokiem i uzasadnieniem to pozostało zaledwie 14 dni, a często jeszcze mniej.

Dobry i niepoczątkujący adwokat ma zwykle dużo lub bardzo dużo bieżącej pracy. Sfotografowanie akt i wydrukowanie ich najczęściej robi aplikant. Jednak to adwokat musi się ze wszystkim zapoznać, przeanalizować i napisać apelację. Często napisanie apelacji kosztuje tyle co prowadzenie sprawy przed sądem I instancji i II instancji. A niejednokrotnie należy się premia za znalezienie dodatkowego czasu, aby zająć się tym w tak krótkim czasie. Adwokat zwykle musi to robić wieczorami lub w weekendy.

Należy również pamiętać, że zdarzają się takie sytuacje, kiedy wina leży po stronie sądów. Po to są sądy II instancji, aby poprawiały to, co źle zrobiły sądy I instancji. Zmiany wcale nie są aż takie rzadkie. Na pewno jest grupa dobrych adwokatów i radców prawnych, którzy dobrze prowadzą sprawy. Ostatecznie nie mieli wpływu na decyzję sądu I instancji. Wtedy mają możliwość udowodnienia swojej słuszności w apelacji. Jeżeli zmienimy pełnomocnika to pozbawimy go takiej możliwości.

Adwokat do napisania apelacji

Jak zwykle ciężko zdecydować się, czy nowy adwokat do napisania apelacji to dobry pomysł. Nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Na co ja bym zwrócił uwagę. Jeżeli adwokat lub radca prawny w postępowaniu przed sądem I instancji naprawdę starał się i czułeś razem z nim, że sprawa będzie wygrana, a tu nagle sąd oddalił pozew – to zostaw dotychczasowego pełnomocnika. Tym bardziej, jeżeli ma on wolę walki i chce pisać apelację.

Inaczej sprawa wygląda, jeżeli widzisz, że sprawa dotychczasowemu pełnomocnikowi zupełnie nie idzie. Na dodatek odradza pisanie apelacji zwalając wszystko na sąd. Chyba, że po wygłoszeniu ustnego uzasadnienia wyjdzie, że sąd niestety ma rację.

Bardzo rzadko mówię klientom, że nie warto walczyć do końca. W mojej dotychczasowej praktyce spotkałem się niejednokrotnie z tak zaskakującymi wyrokami, że jak to się mówi: NIGDY NIE MÓW NIGDY. Czasami zaskakują sądy, czasami błędy popełniają przeciwnicy. Można wygrać nawet beznadziejną sprawę, ale to mimo wszystko zależy po części nie od nas.

Są jednak sprawy tak ważne dla klienta, że wysokość wynagrodzenia adwokata jest drugorzędna. Jednak żaden adwokat nie jest w stanie dać gwarancji wygranej. Szczególnie na wstępnym etapie, przed analizą całości sprawy. Takie postępowanie można by uznać za nieuczciwe i stanowi nierzetelną informację.

Ograniczenia postępowania cywilnego

Dokładnie będę to omawiał w następnych postach, jednak jest kilka ważnych ograniczeń, na które należy tutaj zwrócić uwagę. Co do zasady nie można w postępowaniu apelacyjnych składać wniosków dowodowych, które mogły być złożone przed sądem I instancji. Oznacza to nie tylko powoływanie zupełnie nowych wniosków dowodowych, ale również dosłuchiwania świadków, kiedy zostali błędnie przesłuchani.

Drugim ograniczeniem jest brak możliwości powoływania dowodów, które zostały przez sąd oddalone jeżeli nie złożyło się odpowiedniego zastrzeżenia do protokołu. Czasami istnieje możliwość uzyskania żądanej kwoty z różnych podstaw prawnych.  Ciężko jest to zmienić na etapie postępowania apelacyjnego. Jeżeli jesteś ciekawy podstawowych informacji o apelacji w postępowaniu cywilnym to zapraszam na inną stronę internetową. Niebawem sam napiszę o tym coś więcej.

Postępowanie karne i administracyjne

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w postępowaniu karnym lub administracyjnym. Adwokat do napisania apelacji w postępowaniu karnym i odwołania lub skargi w postępowaniu administracyjnym ma szerokie możliwości. W tych przypadkach praktycznie nie istnieją żadne ograniczenia. Wynika to ze specyfiki tych postępowań. W postępowaniu cywilnym co do zasady to strony powinny przekonać sąd do swoich racji, a sąd rzadko działa z urzędu. W postępowaniu karnym sąd, a w postępowaniu administracyjnym to organ, muszą działać z urzędu i dojść do prawdy obiektywnej.

Jednak tutaj również pozostają ograniczenia pozamerytoryczne, o których pisałem wcześniej. Przede wszystkim czasowe i finansowe. Poza tym w postępowaniu karnym można mieć dwóch obrońców i każdy z nich może na czym innym się skoncentrować. Inaczej jest w postępowaniu cywilnym. Zatrudnienie drugiego adwokata działającego obok, a nie zamiast dotychczasowego adwokata, wymaga w obu postępowaniach zgody tego pierwszego. W postępowaniu cywilnym adwokacji muszą ustalić jednolite stanowisko, w postępowaniu karnym jest trochę więcej możliwości.

*****

Zachęcam również do przeczytania innych moich postów:

W razie pytań można kontaktować się ze mną.

Adw. Tomasz Kazubski

{ 2 komentarze }

Pozew w postępowaniu uproszczonym

Tomasz Kazubski18 kwietnia 20183 komentarze

pozew w postępowaniu uproszczonymPozew w postępowaniu uproszczonym powinien uprościć wszystkim życie. I ułatwia, czasami aż za bardzo. Rozmawiałem ostatnio z sędzią z Wydziału Cywilnego i opowiadał, że liczba pozwów pisanych przez różnego rodzaju firmy skupujące wierzytelności jest zatrważająca. Pokazał mi na zdjęciu ogrom akt dostarczonych z sekretariatu pewnego dnia. Na jego zdjęciu widać było biurko a przed nim “drugie biurko” ułożone z akt sądowych poukładanych na podłodze. Zdjęcie po prawej mogłoby zobrazować raczej przewodniczącego wydziału, który ma stos pozwów do zadekretowania 😉

Pozew w postępowaniu uproszczonym

Dla przypomnienia podaję, że formularze znajdują się na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości, do których podaję link. Ciebie na początek interesują dwa pierwsze, które dotyczą pozwu, czyli pisma rozpoczynającego spór sądowy. Lepiej jak spróbujesz wypełnić go na komputerze, łatwiej go poprawiać i jest zawsze czytelniejszy. Możesz jednak najpierw go wydrukować a następnie wypełnić najlepiej pismem drukowanym. Co do zasady pozew w postępowaniu uproszczonym nie powinien zawierać poprawek.

W samym formularzu są krótkie pouczenia. Warto je przeczytać. Poniżej omówię każdą rubrykę. Szczególnie jeżeli formularz będziesz wypełniać pismem odręcznym to dopiero po zakończeniu skseruj go. Oryginał będzie dla sądu. Dodatkowo należy dołączyć tyle odpisów, czyli kopii, ilu jest pozwanych.

Pozew w postępowaniu uproszczonym jest bardzo sformalizowany. Dzięki temu powinien wszystkim ułatwić życie. Trzeba jednak pilnować, aby wypełnić wszystkie ważne rubryki. Pozostałe, które zostaną puste należy zakreślić najlepiej znakiem X, aby osoby postronne nie mogły niczego dopisać.

1. Wartość przedmiotu sporu w sprawach o zapłatę

Wypełniamy tylko rubryki w kolorze białym. Pierwsza z nich dotyczy wartości przedmiotu sporu. Mógłbym na ten temat pisać wiele, a na pewno kiedyś poświęcę temu osobny post. Jednak tutaj wskażę pokrótce najważniejsze informacje. Wartość przedmiotu sporu została opisana w Kodeksie postępowania cywilnego w art. 19 do 26.

W postępowaniu uproszczonym mamy do czynienia w sumie tylko z 2 sytuacjami – sposobami obliczenia wartości przedmiotu sporu. W sprawach o zapłatę, bo te są najpopularniejsze, wartość przedmiotu sporu stanowi co do zasady kwota główna bez żądanych odsetek oraz poniesionych kosztów. Nie oznacza to, że w postępowaniu uproszczonym nie uzyskamy zasądzenia odsetek i poniesionych kosztów, jednak ich nie wlicza się do wartości przedmiotu sporu. Ponadto dochodzoną kwotę zaokrągla się w górę do pełnego złotego. Dla przykładu przyjmijmy, że dochodzisz kwoty 140,27 zł za dostarczony towar wraz z odsetkami od 1 grudnia 2017 roku oraz kwotę 40 euro z ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Wtedy wartością przedmiotu sporu będzie kwota 141 złotych, czyli wartość kwoty głównej zaokrąglonej w górę.

Pamiętaj jednak, że pozew w postępowaniu uproszczonym stosuje się najczęściej do jednej sprawy. Nie można kumulować spraw, czyli zebrać wszystkie sprawy dotyczące jednego dłużnika i wysłać w jednym pozwie. Wyjątkiem jest dochodzenie roszczeń (żądań) wynikających z jednej umowy lub z różnych umów, ale dotyczących umów tego samego rodzaju np. dostawy towaru. Wtedy wartość przedmiotu sporu oblicza się poprzez zsumowanie (dodanie) wszystkich kwot głównych (czyli bez odsetek i kosztów).

1. Wartość przedmiotu sporu w sprawach najmu lokali

Pamiętaj, że pozwem w postępowaniu uproszczonym możesz dochodzić czynszu i opłat tylko w najmie lokali mieszkalnych. Wartość przedmiotu sporu wynosi wtedy co do zasady cała zaległość jednak nie więcej niż zaległość za 1 rok. Przykładowo Twój dłużnik ma zaległości za 9 miesięcy po 700 złotych czynszu plus 9 miesięcy po 450 złotych opłat na rzecz spółdzielni plus odsetki. Wtedy wartość przedmiotu sporu wynosi 10.350 zł (9 x 700 =6.300, 9 x 450 =4.050, 6.300 + 4.050 = 10.350 zł).

Jeżeli jednak zaległość wynosi 18 miesięcy to do wartości przedmiotu sporu bierzemy pod uwagę zaległość za 12 miesięcy. Wtedy wartość przedmiotu sporu wynosi 13.800 zł (12 x 700 = 8.400, 12 x 450 = 5.400, 8.400 + 5.400 = 13.800 zł). Należy przy tym pamiętać, że w sprawach o zapłatę czynszu i opłat wszystkie sprawy rozpatrywane są w postępowaniu uproszczonym bez względu na wartość przedmiotu sporu.

Pozew w postępowaniu uproszczonym stosujemy co do zasady w sprawach, których wartość nie przekracza 20.000 złotych. Jednak nic się nie stanie jeżeli z formularza skorzystamy w sprawach o większych wartościach. W takim przypadku przewodniczący wydziału po prostu skieruje sprawę do postępowania zwykłego a nie uproszczonego.

2. Sąd, do którego jest składany pozew

Pozew w postępowaniu uproszczonym zawsze wnosi się do sądu rejonowego. Jeżeli jako przedsiębiorca wnosisz sprawę przeciwko osobie fizycznej (człowiekowi, a nie spółce lub innemu podmiotowi) to co do zasady powinieneś wnieść pozew według miejsca zamieszkania tej osoby. Chyba, że co innego wynika z umowy. Na pewno nie opłaca się składać pozwu do sądu, który mieści się daleko. Wtedy warto wnieść go do sądu, który znajduje się najbliżej, a nóż Twój przeciwnik nie podniesie zarzutu niewłaściwego sądu. Więcej na ten temat napisałem w innym poście – wybór sądu. Formularz nie wymaga, aby wskazywać wydział. Wystarczy krótko, np. Sąd Rejonowy w Rybniku.

Trochę inaczej sprawa wygląda jeżeli Twoim dłużnikiem jest przedsiębiorca. Wtedy właściwy do rozpoznania jest Wydział Gospodarczy. Nie w każdym sądzie znajduje się taki wydział. Trzeba po prostu poszukać. Jeżeli taki wydział nie znajduje się w sądzie, do którego chcesz złożyć pozew w postępowaniu uproszczonym, to trzeba sprawdzić strony internetowe sąsiednich sądów. Na przykład VI Wydział Gospodarczy w Sądzie Rejonowym w Rybniku rozpatruje sprawy gospodarcze, które według zasad ogólnych byłyby rozpoznane przez: Sąd Rejonowy w Rybniku, Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim, Sąd Rejonowy w Jastrzębiu – Zdroju, Sąd Rejonowy w Żorach, Sąd Rejonowy w Raciborzu.

3. Strona powodowa, powód

Stroną powodową określa się wszystkich, którzy występują z jakimś żądaniem. To może być jedna osoba, ale równie dobrze może być ich więcej. Powód zaś to pojedyncza osoba. Pisząc osoba mam na myśli zarówno osoby jako ludzi, jak również osoby prawne, czyli najczęściej spółki, z wyjątkiem spółki cywilnej. Należy pamiętać, że spółka cywilna nie ma osobowości prawnej, czyli nie może występować jako podmiot w sądzie. W takiej sytuacji występują wszyscy wspólnicy. Pisałem o tym szerzej w innym poście – oznaczenie spółki cywilnej w pozwie.

Przedsiębiorca wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) jako działalność jednoosobowa lub wspólnik spółki cywilnej musi w rubryce 3.1.1. podać swoje imię i nazwisko, najlepiej adres prowadzenia działalności gospodarczej (pisałem o tym w poście oznaczenie spółki cywilnej w pozwie, dlaczego lepiej nie podawać adresu zamieszkania) oraz numer PESEL. Spółki prawa handlowego muszą podać pełną nazwę, pełny adres siedziby oraz numer KRS.

Od 30 kwietnia 2018 roku w rubryce 3.1.1. należy wpisać adres do korespondencji wpisany do CEIDG (art. 126 § 2 pkt 1 kpc), jednak w rubryce 3.1.3. można wpisać inny adres do korespondencji, który będzie stosowany przez sąd w tej konkretnej sprawie.

3.1.2.Pełnomocnik powoda

Pełnomocnikiem w postępowaniu uproszczonym może być:

  • adwokat,
  • radca prawny,
  • rzecznik patentowy w sprawach własności przemysłowej, trzeba jednak pamiętać, że musi sprawa wynikać z umowy oraz nie dotyczyć kwot wyższych niż 20.000 zł,
  • zarządca majątkiem,
  • małżonek przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG lub wspólnika spółki cywilnej,
  • rodzeństwo, czyli brat lub siostra przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG lub wspólnika spółki cywilnej,
  • zstępni, czyli córka lub syn przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG lub wspólnika spółki cywilnej,
  • wstępni, czyli matka lub ojciec przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG lub wspólnika spółki cywilnej,
  • córka przysposobiona, syn przysposobiony, matka przysposabiająca, ojciec przysposabiający – przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG lub wspólnika spółki cywilnej,
  • wspólnik spółki cywilnej,
  • pracownik,
  • inne osoby wymienione w art. 87 Kodeksu postępowania cywilnego, które jednak rzadko występują w postępowaniu wszczętym przez przedsiębiorcę.

W rubryce 3.1.2. wystarczy wpisać imię i nazwisko pełnomocnika, jednak zdecydowanie lepszym rozwiązaniem jest podanie w tym miejscu imienia i nazwiska pełnomocnika oraz adresu, pod którym pełnomocnik będzie odbierał pisma z sądu. Jest to o tyle istotne, że jeżeli w tej rubryce wpiszemy tylko imię i nazwisko pełnomocnika a jego adres w kolejnej rubryce 3.1.3. bez powtórnego podania imienia i nazwiska pełnomocnika to może znaleźć się taki sąd, który wezwie do uzupełnienia braków formalnych poprzez podanie adresu doręczeń dla pełnomocnika. Zgodnie z art. 133 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego jeżeli ustanowiono pełnomocnika to pisma sądowe doręcza się pełnomocnikowi a nie powodowi. Może to być ten sam adres, ale nie musi.

4. Strona pozwana, pozwany

Stroną pozwaną określamy wszystkie osoby będące przeciwnikami powodów, czyli osób wnoszących pozew do sądu. Czasami jest to jedna osoba: fizyczna lub prawna (najczęściej spółka – bez spółki cywilnej), ale często jest więcej przeciwników. Pozwanym jest pojedyncza osoba przeciwko której wnosisz pozew.

W tym przypadku podajemy imię i nazwisko przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG oraz od 30 kwietnia 2018 roku należy w rubryce 4.2. (również w 4.4. i 4.6. przy drugim i trzecim pozwanym) wpisać adresy do korespondencji wpisane do CEIDG. W tym przypadku jest to duże ułatwienie bowiem od 30 kwietnia 2018 roku w przypadku nieodebrania przez pozwanego korespondencji wysłanej na ten adres dojdzie do uznania z mocy prawa za skutecznie doręczone. Identycznie wpisujemy dane wspólnika spółki cywilnej pamiętając, że sama spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej.

Podobnie jest w przypadku wszystkich spółek prawa handlowego i innych osób prawnych. Z tym, że wtedy wpisujemy adres podany w KRS, jeżeli podmiot jest wpisany do tego rejestru.

Nie zawsze musimy pozywać wszystkich dłużników, jednak to jest temat na osobny post. Jednak co do zasady zawsze lepiej jest pozwać wszystkich. Wtedy po zakończeniu postępowania sądowego w przypadku trudności z egzekucją w stosunku do jednego dłużnika (pozwanego) być może łatwiej będzie ściągnąć od innego. Co do zasady dłużnicy odpowiadają solidarnie, więc można później egzekwować od tego, od którego jest łatwiej lub szybciej.

5. formularz DS

W ostatniej rubryce na pierwszej stronie pozwu w postępowaniu uproszczonym zawarto pytanie, czy w formularzu udało nam się wymienić wszystkich powodów (wnoszących pozew) oraz wszystkich pozwanych (przeciwników tych, którzy wnoszą pozew). W formularzu twórca przewidział miejsce na 2 powodów oraz 3 pozwanych. Jeżeli wymieniłeś wszystkich to puste pola powyżej trzeba zakreślić, aby nie dało się tam nic dopisać, ale wystarczy duży znak X. Dodatkowo w punkcie 5 należy przekreślić słowo nie.

W przypadku potrzeby dopisania trzeciego i kolejnych powodów oraz czwartego i kolejnych pozwanych to musimy skorzystać z dodatkowego formularza DS, który również znajdziesz na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości. Jest to odpowiednio 11 i 12 formularz w zależności, z którego formatu chcesz skorzystać.

Pozew w postępowaniu uproszczony – c.d.n.

Udało mi się omówić zaledwie 1 stronę formularza, a tekstu jest już naprawdę sporo. Niebawem opiszę kolejne części.

*******

Zachęcam również do przeczytania innych moich postów:

Postępowanie uproszczone

Spółka cywilna

W razie pytań można kontaktować się ze mną. Zachęcam do komentowania postu.

Adw. Tomasz Kazubski

{ 3 komentarze }